Topluluk Meseleleri Ofisi - Başbakanlık Ofisi
← Back to News
Roman, Aşkali ve Mısırlı Topluluklara Yönelik Irk Ayrımcılığıyla Mücadele Bölgesel Zirvesi düzenleniyor
News Nov 18, 2026

Roman, Aşkali ve Mısırlı Topluluklara Yönelik Irk Ayrımcılığıyla Mücadele Bölgesel Zirvesi düzenleniyor

Priştine, 18 Kasım 2026

Kosova Cumhuriyeti Başbakanı Albin Kurti, Başbakanlık İyi Yönetişim Ofisi tarafından düzenlenen Roman, Aşkali ve Mısırlı Topluluklara Yönelik Irk Ayrımcılığıyla Mücadele Bölgesel Zirvesi'nin açılışını yaptı.

Her yıl Kosova ve bölgeden kurumların, sivil toplum kuruluşlarının ve toplulukların temsilcilerini ırk ayrımcılığını önleme ve bununla mücadele ortak amacıyla bir araya getiren zirvenin açılış konuşmasında Başbakan Kurti, zirvenin eşitlik, adalet ve insan onuruna yönelik sürekli bağlılığın yanı sıra kesintisiz angajmanın da bir kanıtı olduğunu söyledi.

Roman, Aşkali ve Mısırlı toplulukların tarihimizin, kültürümüzün ve toplumumuzun ayrılmaz bir parçası olduğu gerçeğine dikkat çekerek, katkılarının Kosova'nın geçmişinin yanı sıra Cumhuriyetimizin bugününün ve geleceğinin de bir parçası olduğunu vurguladı.

"Toplulukların katılımı, birine sunulabilecek bir ayrıcalık veya kayırma meselesi değil, vatandaşların hakları ve devletin görevleri meselesidir. Çünkü haklar bağışlanmaz. Herkese aittir ve güvence altındadır. Fırsatlar bazıları için ayrılmamalıdır. Herkes için yaratılmalı ve korunmalıdır," diyen Başbakan Kurti, bu yönetim döneminde eşitliğin yalnızca kâğıt üzerinde ve yasalarda anayasal bir ilke olarak kalmaması, her gün okullarda, iş yerlerinde, kurumlarda ve vatandaşlarımızın ailelerinde hayata geçirilmesi için çalışıldığını ekledi.

Hükümetin toplulukları destekleme kararlılığını vurgulayan Başbakan Kurti, 2025-2026 akademik yılı için Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklardan öğrencilere toplam 190 bin 800 euro değerinde 477 burs verildiğini, mevcut 2026-2027 eğitim öğretim yılı için ise bu topluluklardan öğrencilere 494 burs verildiğini belirtti.

"Yaşam koşullarından bahsetmeden fırsat eşitliğinden bahsetmek imkânsızdır. Bir çocuğun kaliteli bir okula ihtiyacı vardır, ancak ders çalışabileceği güvenli bir eve de ihtiyacı vardır. Bu nedenle barınmayı yalnızca sosyal bir ihtiyaç değil, aynı zamanda refah, güvenlik ve bütünleşme için temel bir hak ve ön koşul olarak görüyoruz," dedi.

Başbakan Kurti'nin konuşmasının tam metni:

Saygıdeğer İsviçre'nin Kosova Büyükelçisi Sayın Anne-Lise Cattin Hennin, Saygıdeğer Spor ve Gençlik Bakan Yardımcısı Sayın Sejnur Veshal, Saygıdeğer İyi Yönetişim, İnsan Hakları, Fırsat Eşitliği ve Ayrımcılıkla Mücadele Ofisi Müdürü Sayın Habit Hajredini, Saygıdeğer Roma Versitas Kosova İcra Direktörü Sayın Avni Mustafa, Saygıdeğer Kosova Terre Des Hommes Ofisi Başkanı Sayın Pajtim Zeqiri, Arnavutluk, Karadağ, Kuzey Makedonya ve bölgeden saygıdeğer temsilciler, Saygıdeğer katılımcılar, sevgili vatandaşlar,

Kosova ve bölgeden kurumların, sivil toplum kuruluşlarının ve toplulukların temsilcilerini ırk ayrımcılığını önleme ve bununla mücadele ortak amacıyla her yıl bir araya getiren, artık gelenekselleşmiş Irk Ayrımcılığına Karşı Zirve'nin açılışında yeniden yer almaktan mutluluk duyuyorum.

Bu Zirve, eşitlik, adalet ve insan onuruna yönelik sürekli bağlılığın yanı sıra giderek artan kesintisiz bir angajmanın kanıtıdır; çünkü eşitlik bir kerede ve sonsuza dek elde edilmez. Her gün inşa edilir, korunur ve geliştirilir.

Sevgili katılımcılar,

Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklar tarihimizin, kültürümüzün ve toplumumuzun ayrılmaz bir parçasıdır. Katkıları, Kosova'nın geçmişinin yanı sıra Cumhuriyetimizin bugününün ve geleceğinin de bir parçasıdır.

Toplulukların katılımı, birine sunulabilecek bir ayrıcalık veya kayırma meselesi değil, vatandaşların hakları ve devletin görevleri meselesidir. Çünkü haklar bağışlanmaz. Herkese aittir ve güvence altındadır. Fırsatlar bazıları için ayrılmamalıdır. Herkes için yaratılmalı ve korunmalıdır.

Yönetimimiz süresince eşitliğin yalnızca kâğıt üzerinde ve yasalarda anayasal bir ilke olarak kalmaması, her gün okullarda, iş yerlerinde, kurumlarda ve vatandaşlarımızın ailelerinde hayata geçirilmesi için çalıştık. Ayrımcılıkla, eşitsizlik üreten engeller kaldırılarak ve her vatandaşın kendi potansiyelini gerçekleştirmesi için koşullar yaratılarak mücadele edilir.

Herkesin eşitliği için mücadele ettiğimizin belki de en iyi kanıtı, eşitsizliğin her gün azalmasıdır. Bu nedenle siyasi ve kurumsal bağlılığımız kapsamında azımsanmayacak sayıda somut adım attık.

2022–2026 yıllarında Kosova Cumhuriyeti'nde Roman, Aşkali ve Mısırlı Toplulukların Haklarının İlerletilmesi Stratejisi Eylem Planı'nın uygulanmasına ilişkin rapora göre, faaliyetlerin %80'inden fazlası tamamen yerine getirilmiş, %11'i kısmen tamamlanmış ve yalnızca %9'u hayata geçirilmeyi beklemektedir.

Saygıdeğer katılımcılar,

Eğitim, eşitsizlikle mücadelede en güçlü araçlardan biridir. Çünkü eğitimin olmadığı yerde fırsatlar sınırlanır. Fırsatların sınırlı olduğu yerde ise eşitsizlik bir nesilden diğerine miras kalma riski taşır. Biz bu döngüyü kırmak istiyoruz. Toplumdaki eşitsizliğin iki ana motoru, eşitsiz miras ve eğitimde eşitsiz fırsatlardır.

2025-2026 akademik yılı için Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklardan öğrencilere toplam 190 bin 800 euro değerinde 477 burs verdik. Öğrenci başına burs miktarı eğitim öğretim yılı başına 300 eurodan 400 euroya çıkarıldı. Mevcut 2026-2027 eğitim öğretim yılı için ise Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklardan öğrencilere 494 burs verildi. Ayrıca çocukların eğitime katılımında ve başarısında önemli rol oynayan öğrenme merkezlerine verdiğimiz mali desteği sürdürdük ve artırdık.

Toplamda 54 öğrenme merkezini yöneten 10 sivil toplum kuruluşu için bütçeyi, daha önce ayrılan 250 bin eurodan 370 bin euroya çıkardık. Bu merkezler aracılığıyla, mevcut 2026-2027 eğitim öğretim yılında Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklardan 2 bin 600'den fazla çocuk, birinci sınıftan dokuzuncu sınıfa kadar öğrenim desteği alacaktır. Çünkü hiçbir çocuğun doğduğu veya yaşadığı koşullardan dolayı geleceğinin sınırlandırılmaması gerektiğine inanıyoruz.

Aynı zamanda Roman, Aşkali ve Mısırlı toplulukların tarihi, kültürü ve geleneklerine ilişkin taslak eğitim materyallerini hazırladık ve bunların nihai hale getirilmesi için çalışıyoruz. Ayrıca Romanca müfredatının gözden geçirilmesi planlanmakta olup, bunu yeni ders kitaplarının ve tamamlayıcı materyallerin hazırlanması ve yayımlanması takip edecektir. Çünkü dünyaya dair derslerin yanı sıra okul, öğrencilerin kendilerini, tarihlerini, dillerini ve kültürlerini tanıdıkları yer de olmalıdır.

Saygıdeğer katılımcılar,

Yaşam koşullarından bahsetmeden fırsat eşitliğinden bahsetmek imkânsızdır. Bir çocuğun kaliteli bir okula ihtiyacı vardır, ancak ders çalışabileceği güvenli bir eve de ihtiyacı vardır. Bu nedenle barınmayı yalnızca sosyal bir ihtiyaç değil, aynı zamanda refah, güvenlik ve bütünleşme için temel bir hak ve ön koşul olarak görüyoruz.

Bu doğrultuda, Yeterli Sosyal Konut Programı ve Uygun Fiyatlı Konut Programı aracılığıyla desteğe en çok ihtiyaç duyan aileler için daha büyük fırsatlar yaratıyoruz.

Sosyal konutların inşası ile kırılgan ailelerin —ki buraya elbette Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklardan aileler de dahildir— evlerinin yeniden inşası ve tadilatı için yaklaşık 37 milyon euro ayırdık.

Çünkü ev, aile için güvenlik, ebeveynler için istikrar ve çocuklar için fırsattır. Günlük yaşamın kurulduğu ve geleceğin planlandığı yerdir. Ve biz bu geleceğin herkes için daha güvenli, daha onurlu ve daha eşit olmasını istiyoruz.

Sevgili dostlar,

Irk ayrımcılığıyla mücadele ortak bir sorumluluktur; çünkü ayrımcılığın topluluklar için olduğu kadar toplum ve devlet için de sonuçları vardır.

Eğitim fırsat yaratırken, istihdam bağımsızlık, ekonomik bağımsızlık, onur ve topluma aktif katılım yaratır. Bu nedenle Roman, Aşkali ve Mısırlı toplulukların işgücü piyasasına dâhil edilmesi önceliklerimizden biri olmuş ve olmaya devam etmektedir.

İstihdam için Roman, Aşkali ve Mısırlı Toplulukların İstihdamının Teşvik Edilmesi Kurumlar Arası Ekibini kurduk. Özellikle gençler olmak üzere çoğunlukta olmayan toplulukların güvenlik kurumlarının bir parçası olmalarını teşvik etmek amacıyla açık kapı günleri düzenleyerek Polisle iş birliği yaptık. Kosova Polisi'ndeki çalışan sayısı arttı. Kurumlar arası ekibin kurulduğu 2022 yılından bu yana Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklardan 37 kişi eklendi ve böylece Kosova Polisi'ndeki çalışan sayısı 70'e ulaştı.

Önemli pozisyon ve görevlere de sahipler. Örneğin Kosova Polisi'nde Roman topluluğundan bir binbaşı, Aşkali ve Mısırlı topluluklarından bir teğmen, Aşkali topluluğundan bir yüzbaşı bulunurken; başçavuş rütbesinde Roman topluluğundan iki, Mısırlı topluluğundan iki ve Aşkali topluluğundan üç kişi görev yapmaktadır.

Öte yandan Savunma Bakanlığı ve Kosova Güvenlik Gücü'nde Aşkali topluluğundan 25, Mısırlı topluluğundan 10 ve Roman topluluğundan 2 kişi çalışmaktadır.

Öte yandan başkanlık ettiğim Hükümette, bakan yardımcısı olan Sejnur'un yanı sıra Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklardan bir bakan ve iki bakan yardımcısı daha bulunmaktadır.

Bir vatandaşa mensubiyeti nedeniyle bir fırsat reddedildiğinde, saygıdeğer katılımcılar, toplum bir potansiyelini kaybeder. Bir çocuk dışlandığında, toplum geleceğe dair bir fırsatını kaybeder. Bir topluluk marjinalleştirildiğinde, demokrasi zayıflar. Dolayısıyla katılım, yer alma, karar alma süreçlerine katılım yalnızca bir hak meselesi değil, aynı zamanda toplumsal fayda meselesidir.

Bu amaçla, vatandaşların nefret söylemi ve hizmetlerin ayrımcı şekilde reddedilmesi dâhil olmak üzere ayrımcılık vakalarını bildirebilecekleri Roman, Aşkali ve Mısırlı Toplulukların Ayrımcılıktan Korunması Ulusal Platformu RaportoDiskriminim.org'u oluşturduk.

Bugüne kadar bu platform aracılığıyla, vakanın niteliğine ve yasal dayanağına göre işlem yapılmak üzere yetkili kurumlara sevk edilen 80 ayrımcılık vakası bildirildi. Toplam vakalardan 42'si bugüne kadar ele alındı ve 7'si mahkemeler dâhil olmak üzere ilgili prosedürlerde hâlâ devam ediyor. Ayrıca ayrımcılığı önleme ve bununla mücadele çabaları kapsamında, Roman, Aşkali ve Mısırlı topluluklara yönelik antigypsyism (çingene karşıtlığı) tezahür biçimleri hakkında bilgi ve farkındalığı artırmak, bunu tespit etmek ve ayrımcı uygulamaları önlemek amacıyla gazeteciler de dâhil olmak üzere bugüne kadar 856 kamu görevlisi eğitildi.

Her vatandaşın, ayrımcılıkla karşılaştığında yalnız olmadığını bilmesini istiyoruz. Başvurabileceği kurumların, koruma talep edebileceği mekanizmaların ve hiç kimseyi dışlamadan herkese onur ve eşitlikle davranma yükümlülüğü bulunan bir devletin var olduğunu bilmesini istiyoruz.

Çünkü Cumhuriyetimizde ayrımcılığa yer yoktur ve cezasızlığa alan yoktur.

Zorlukları ortaya koymanın yanı sıra, kararlar alırken ve politikalar oluştururken Roman, Aşkali ve Mısırlı toplulukların sesi özellikle önemlidir; çünkü katılım, ortak geleceği inşa etme biçimimizdir.

Birlikteyiz, ancak yalnızca uygulamada ve saygıda değil, planlamada ve hazırlıkta da birlikteyiz.

Hepinize bağlılığınız, iş birliğiniz ve sürekli katkılarınız için teşekkür ederim. Size başarılı bir samit ve en verimli tartışmaları dilerim.

Teşekkür ederim!