Kerel pes o Regionalno Samiti baši e Mariba e Rasikane Diskriminacijasa mamuj i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune
Priština, 18 novembar 2026
O premieri e Republikako Kosovo, o Albin Kurti, kerdja o phiravipe e Regionalno Samitosa baši e Mariba e Rasikane Diskriminacijasa kotar i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune, organizimo kotar i Kancelarija baši Lačhi Šerutni ki Kancelarija e Premiereski.
Ko angluno vakeripe ko samiti, jekh manifestacija so svako berš phandel e reprezentatoren e institucijengo, e organizacijengo e civilno amalipasko thaj e komunengo kotar o Kosovo thaj i regija, e jekhmutne mangimasa te prevenirisarel thaj te marol pes e rasikane diskriminacijasa, o premieri Kurti vakergja kaj o samiti si svedočanstvo e kontinuirime angažmanosko baši jekhipe, čačipe thaj manušikano dostojanstvo, ama vi baši jekh na-čhinavdo angažmani.
Džikote phengja o fakti kaj i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune tane jekh na-šaj-te-phaglol-pe kotor amara historijako, kulturako thaj amare amalipasko, phengja kaj olengo doprinosi, paša i nakhli vrjama e Kosovaki, si vi kotor e adivesutne vrjamako thaj e avibutne vrjamako amara Republikako.
„O inkluziviteti e komunengo si pučipe e e čačipengo e dizutnengo thaj e bukjengo e themesko, na e privilegijako ja e favorizimasko so šaj te del pes varekasqe. Sose e čačipa na den pes sar pokloni. Ola phanđon svako jekheske thaj ola garantujinen pes. E šanse na valjani te rezervirinen pes baši nesave. Ola valjani te keren pes thaj te arakhen pes baši sa“, vakergja o premieri Kurti, thaj phengja kaj ko akava šerutnipe kerďas pes buti kaj o jekhipe te na ačhol numa jekh ustavuno principi ko lil thaj ko krinija, već te kerel pes svako dive ko sikavne khera, ko bukjake thana, ko institucije thaj ko familije amare dizutnengo.
Džikote phengja o angažmani e Thagarutnako te podžrlini e komunen, o premieri Kurti vakergja kaj baši e akademikano berš 2025-2026 dinen pes 477 stipendije baši e sikavne kotar i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune, ko baro molipe kotar 190 milja thaj 800 evra, džikote baši o aktuelno sikavno berš 2026-2027, dinen pes 494 stipendije baši e sikavne kotar akala komune.
„Na-šaj te vakara baši o jekhipe e šansengo bi te vakara vi baši e dživdipaske kondicije. Jekh čhavo si lesqe trubul jekh šukar sikavno kher, ama si lesqe trubul vi jekh garavdo kher kaj šaj te sikljol. Odoleske o bešipe dikhasa na numa sar socijalno trubulipe, već vi sar fundamentalno čačipe thaj preduslovi baši o lačhipe, garavipe thaj integracija“, vakergja ov.
O pherdo vakeripe e premieresko Kurti:
Paćivutni Ambasadorko e Švajcarijaki ko Kosovo, gja Anne-Lise Cattin Hennin, Paćivutno Zamjenik-ministri baši Sporti thaj Ternipe, r. Sejnur Veshal Paćivutno Direktori e Kancelarijako baši Lačhi Šerutni, Manušikane Čačipa, Jekhutne Šanse thaj Na-diskriminacija, r. Habit Hajredini, Paćivutno Izvršno Direktori, Roma Versitas Kosovo, r. Avni Mustafa, Paćivutno Šefi e Kancelarijako Terre Des Hommes ko Kosovo, r. Pajtim Zeqiri Paćivutne reprezentatore kotar i Albanija, Crna Gora, Severno Makedonija thaj i regija. Paćivutne sode si akate, manglje dizutne,
Si mange baht te leva kotor palem ko phiravipe e Samitosko Mamuj i Rasikani Diskriminacija, jekh manifestacija akana tradicionalno, so beršestar ko berš phandel e reprezentatoren e institucijengo, e organizacijengo e civilno amalipasko, e komunengo kotar o Kosovo thaj i regija, e jekhmutne mangimasa te prevenirisarel thaj te marol pes e rasikane diskriminacijasa.
Akava Samiti si svedočanstvo e kontinuirime angažmanosko baši jekhipe, čačipe thaj manušikano dostojanstvo, ama vi baši jekh na-čhinavdo angažmani, savo numa barjol, sose o jekhipe na resel pes jekhvar thaj baši sa i vrjama. Ov kerel pes, arakhel pes thaj avansarel pes svako dive.
Manglje sode si akate,
I Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune tane jekh na-šaj-te-phaglol-pe kotor amara historijako, kulturako thaj amare amalipasko. Olengo doprinosi, paša i nakhli vrjama e Kosovaki, si vi kotor e adivesutne vrjamako thaj e avibutne vrjamako amara Republikako.
O inkluziviteti e komunengo si pučipe e čačipengo e dizutnengo thaj e bukjengo e themesko, na e privilegijako ja e favorizimasko so šaj te del pes varekasqe. Sose e čačipa na den pes sar pokloni. Ola phanđon svako jekheske thaj ola garantujinen pes. E šanse na valjani te rezervirinen pes baši nesave. Ola valjani te keren pes thaj te arakhen pes baši sa.
Ko amaro šerutnipe kerďam buti kaj o jekhipe te na ačhol numa jekh ustavuno principi ko lil thaj ko krinija, već te kerel pes svako dive ko sikavne khera, ko bukjake thana, ko institucije thaj ko familije amare dizutnengo. I diskriminacija marol pes džikote durjaren pes e prepreke so kerena na-jekhipe thaj džikote keren pes kondicije kaj svako dizutno te kerel pesqo potencijali.
Šaj o majlačho svedočanstvo kaj maraja pes baši o jekhipe e sarenqo si o tiknjaripa e na-jekhipasko svako dive. Odoleske, ko okviri amare politikane thaj institucionalno angažmanosko, liyam na hari konkretnone akcije.
Spremi o raporti baši e realizacija e Akciono Planosko e Strategijako baši e Avansiripa e Čačipengo e Roma, Aškalija thaj Egipćanija Komunengo, ki Republika Kosovo ko berša 2022 – 2026, opral kotar 80% e aktivnostenge tane pherdo ispunime, 11% kotorone thaj numa 9% ačhona panda te realizujinen pes.
Paćivutne učesnikija,
O sikljovipe si jekh maškar e majzorale instrumentija te marol pes e na-jekhipasa. Sose odoj kaj na-i o sikljovipe, limitirinen pes e šanse. A odoj kaj limitirinen pes e šanse, o na-jekhipe rizikujini te naslijujinel pes kotar jekh generacija ko aver. Amen mangaja te phagrasa akava ciklusi. Duja majbare motorija e na-jekhipasko ko amalipe, tane o na-jekhutno naslijedi thaj e na-jekhutne šanse baši o sikljovipe.
Baši e akademikano berš 2025-2026 diyem 477 stipendije baši e sikavne kotar i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune, ko baro molipe kotar 190 milja thaj 800 evra. O molipe e stipendijako baši o sikavno barilo kotar 300 ko 400 evra baši jekh sikavno berš. Džikote baši o aktuelno sikavno berš, 2026-2027, dinen pes 494 stipendije baši e sikavne kotar i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune. Vi kerďam anglal thaj barjargyam o finansijako podžrlini baši e sikavne centreja, kola kherena importantno rola ko inkluziviteti thaj o suksesi e čhavengo ko sikljovipe.
Baši 10 na-thagarutne organizacije kola sa jekhutne šerutnena 54 sikavne centreja, barjargyam o buxheti ko 370 milja evra, kotar 250 milja kobor sas dineme angleder. Prekal akala centreja, ko aktuelno sikavno berš 2026-2027, opral kotar 2 milja thaj 600 čhave kotar i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune ka len podžrlini baši o sikljovipe, kotar o angluno klasi dži ko enjto klasi. Sose amen paćaja kaj na-i čhavo na valjani te ovel lesqe i avibutni limitirimi, baši e okolnostija ko save bijandilo ja vi dživilen.
Jekh-vrjamasa, kerďam o draft-sikavne materijalija baši i historija, i kultura thaj e tradicije e Roma, Aškalija thaj Egipćanija komunengo, thaj keraja buti baši olengo finalizipe. Vi planirini pes i revizija e sikavne programengo e romane čhibako, savi ka phanđol e pripremimasa thaj o publikujipe e neve tekstengo thaj e dopunsko materijalenqo. Sose paša e sikljovipaske baši i phuv, o sikavno kher valjani te ovel vi o than kaj e sikavne pendžarena pes, pesqi historija, čhib thaj kultura.
Paćivutne sode si akate,
Na-šaj te vakara baši o jekhipe e šansengo bi te vakara vi baši e dživdipaske kondicije. Jekh čhavo si lesqe trubul jekh šukar sikavno kher, ama si lesqe trubul vi jekh garavdo kher kaj šaj te sikljol. Odoleske o bešipe dikhasa na numa sar socijalno trubulipe, već vi sar fundamentalno čačipe thaj preduslovi baši o lačhipe, garavipe thaj integracija.
Ko akava pravci, prekal o Programi baši o Adekvatno Socijalno Bešipe thaj o Programi e Šaj-te-plajnil-pes-ko Bešipasko, keraja majbare šanse baši e familije kola si len majbut trubulipe baši o podžrlini.
Diyam oko 37 milionja evra baši o keripe e socijalno bešipaske kherengo, sar vi baši o obnovipe thaj o renoviripe e kherengo e na-garavde familijenqo, inkluzujindoj akate prirodno e familije kotar i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune.
Sose o kher si garavipe baši i familija, stabiliteti baši e daja thaj e dada thaj šansa baši e čhave. Si o than kaj kerel pes o svako-divesutno thaj kaj planirini pes i avibutni. Thaj amen mangaja kaj akava avibutni te ovel majgaravdo, majčhinutno thaj majjekhutno baši sa.
Manglje amala,
I mariba e rasikane diskriminacijasa si jekhmutni odgovornost, sose i diskriminacija si la posledice baši e komune, ama vi baši o amalipe thaj o themes.
A džikote o sikljovipe kerel šanse, o bukjaripa kerel nezavisnost, i ekonomsko nezavisnost, dostojanstvo thaj aktivno učestvo ko amalipe. Odoleske, o inkluziviteti e Roma, Aškalija thaj Egipćanija komunengo ko bukjake tržišti sas thaj ačhola jekh maškar amare prioritetija.
Baši o bukjaripa, kerďam o Međuinstitucionalno Timi baši o Promovisipe e Bukjaripasko e Roma, Aškalija thaj Egipćanija Komunengo. Kerďam kooperacija e Policijasa, organizujindoj phiravde dive, te ohrabrinasa e na-majbututne komune te oven kotor e garavdipaske institucijengo, posebno e terne. Barilo o gindo e bukjarutnengo ki Policija e Kosovako. Kotar o berš 2022, kana si osnovimo o međuinstitucionalno timi, barele 37 čhuta kotar i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune, čhivindoj, ko akava modo, ko 70 o gindo e bukjarutnengo ki Policija e Kosovako.
Ola si len vi importantne pozicije thaj bukja. Ki Policija e Kosovako, te la, si amen jekh majori kotar i Roma komuna, jekh poručniki kotar i Aškalija thaj Egipćanija komune, jekh kapetani kotar i Aškalija komuna, džikote narednikija tane duj kotar i Roma komuna, duj kotar o Egipćanija thaj trin kotar o Aškalija.
Džikote, ko Ministrija baši e Arakhipa thaj ko Garavdipaske Zorja e Kosovako, tane bukjarime 25 čhuta kotar i Aškalija komuna, 10 kotar o Egipćanija thaj 2 kotar i Roma komuna.
Džikote, ki Thagarutni savi šerutnava me, paša o Sejnuri savo si zamjenik-ministri, si amen jekh ministri thaj duj aver zamjenik-ministrja kotar i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune.
Kana varekasqe dizutnesqe negirini pes jekh šansa baši lesqi pripadnost, o amalipe, paćivutne sode si akate, našavel jekh potencijali. Kana jekh čhavo isključini pes, o amalipe našavel jekh šansa baši i avibutni. Kana jekh komuna marginalizujini pes, i demokratija kovljol. Znači, o inkluziviteti, o učestvo, o učestvo ko anipe e odlurenqo, na tane numa pučipe e čačipasko, već tane vi pučipe e amalipaske lačhipasko.
Baši akava mangipe, kerďam i Nacionalno Platforma baši e Arakhipa kotar i Diskriminacija e Roma, Aškalija thaj Egipćanija Komunengo RaportoDiskriminim.org, prekal savi e dizutne šaj te raportujinen slučaja e diskriminacijako, inkluzujindoj o vakeripe e mržnjako thaj o diskriminativno odbijipe e uslugengo.
Dži akana, prekal akava platforma raportujime tane 80 slučaja e diskriminacijako, kola referujinen pes baši o tretmani ko kompetentne institucije, spremi i priroda e slučajako thaj o krinuno osnovi. Kotar o baro gindo, 42 slučaja tretujime dži akana, thaj 7 tane panda ko odgovarajuće procedure, inkluzujindoj e krinija. Vi ko okviri e nastojanjenqo baši i prevencija thaj i mariba e diskriminacijasa, dži akana trenujime tane 856 javno službenikija, inkluzujindoj vi novinarja, e mangimasa te barjarol pes o džandipe thaj i svest baši e forme e manifestacijako e antigjipsizmosko, lesqo identifikujipe thaj i prevencija e diskriminativno praktikengo mamuj i Roma, Aškalija thaj Egipćanija komune.
Mangaja kaj svako dizutno te džanel kaj, kana arakhel pes e diskriminacijasa, na-i korkori. Kaj si institucije kaj šaj te kherel pes, mehanizmija prekal save šaj te rodel arakhipa thaj them, savo si les i buk te tretujini e dostojanstvosa thaj jekhipasa svako jekhes, bi te isključini na-kas.
Sose ki amari Republika na-i than baši i diskriminacija, thaj ni prostore baši o na-kaznujipe.
Paša te sikaven pes e izazovija, o glasi e Roma, Aškalija thaj Egipćanija komunengo si posebno importantno kana anaja odlure thaj keraja politikaja, sose o inkluziviteti si o modo sar keraja i jekhmutni avibutni.
Amen sam jekhutne, ama sam jekhutne na numa ko realizujipe thaj ko poštujipe, već sam jekhutne vi ko planiripe thaj ko pripremipe.
Paćavava sarenge baši o angažmani, baši i kooperacija thaj tumaro kontinuirimo doprinosi. Mangava tumenge jekh sukseso samiti thaj diskusije kobor maj-plodnone.
Naisaran!