Görevdeki Başbakan Kurti'nin Yatırım Hibe Programı Hak Sahiplerinin Açıklanması Törenindeki Konuşması

Prishtinë, 3 Temmuz 2026

Sayın Tarım, Ormancılık ve Kırsal Kalkınma Bakan Vekili Sn. Armend Muja,

Sayın Almanya Federal Cumhuriyeti Büyükelçisi Sn. Rainer Rudolf,

Sayın GIZ Kosova Direktörü Sn. Markus Delfs,

Hükümetin Sayın Bakanları ve Bakan Yardımcıları,

Yerel ve uluslararası kurumların saygıdeğer temsilcileri,

Sevgili yararlanıcılar,

Hanımefendiler ve Beyefendiler,

Bugün tarım, kırsal ekonomi ve genel olarak Kosova Cumhuriyeti için önemli bir gündür.

Bugünkü etkinlik, bir yatırım programının hak sahiplerinin açıklanmasından çok ötedir. Bu etkinlik, kurumlar dürüstlükle çalıştığında, ortaklıklar güven üzerine kurulduğunda ve ortak bir vizyon mevcut olduğunda sonuçların somut olduğunun kanıtıdır.

Kosova Cumhuriyeti Hükümeti için tarım sadece geleneksel bir sektör değil, aynı zamanda ekonomik kalkınma ve büyümenin, gıda güvenliğinin ve üretim ekonomisinin temel direklerinden biridir.

Çiftçilerimize ve üreticilerimize yapılan her yatırım, daha çok üreten, daha çok işleyen, daha çok ihraç eden ve daha çok istihdam yaratan bir Kosova'ya yapılan yatırımdır.

Bizim için tarım aynı zamanda gıda egemenliği meselesidir. Yerli üretimi artıran her çiftlik, Kosova'yı daha rekabetçi, ithalata daha az bağımlı ve geleceğin ekonomik zorluklarına daha hazırlıklı hale getirmektedir.

Tarım Bakanlığı ile Almanya Federal Cumhuriyeti Hükümeti arasında GIZ aracılığıyla yürütülen ortaklık, yirmi yılı aşkın süredir tarım sektörümüzün kalkınmasındaki en önemli ortaklıklardan biri olmuştur.

Bu işbirliği yatırımları desteklemiş, kurumların güçlenmesini ve Avrupa Birliği standartlarına uygun modern politikaların geliştirilmesini sağlamıştır.

Önemli bir dönüm noktası da Kosova Cumhuriyeti Hükümeti'nin bu programa ortak finanse edici olarak katıldığı 2023 yılında gerçekleşmiştir. Devletimiz ilk kez sadece uluslararası desteğin yararlanıcısı olmamış, aynı zamanda bu büyüklükteki bir programa yatırım ortağı olmuştur. Bu, ülkenin ekonomik kalkınması için daha büyük sorumluluk üstlenme yönünde atılmış önemli bir adımdı.

Bu programa olan ilgi son derece yüksekti. 1,200'den fazla çiftçi ve kırsal girişimci başvuru yapmış, şeffaf ve rekabetçi bir sürecin ardından 643 hak sahibi seçilmiştir: Birinci LOT'ta 556, ikinci LOT'ta 65 ve üçüncü LOT'ta 22. Bunlar sadece birer rakam değildir; Kosova ekonomisine yapılan 643 yatırım, modernize edilecek yüzlerce işletme, yaratılacak yeni iş imkanları ve daha fazla refah ile ekonomik güvenceye kavuşacak ailelerdir.

Kosova Cumhuriyeti tarihinde ilk kez bir yatırım programında bu kadar çok sayıda yararlanıcı tek bir süreçte ilan edilmektedir.

Bu yatırımların Kosova Cumhuriyeti'nin tüm belediyelerine yayılmış olmasından özellikle gurur duyuyorum.

Bu bizim kalkınma modelimizdir: her bölgeye eşit fırsatlar ve her belediyeye ulaşan kalkınma.

Yararlanıcıların yaklaşık yüzde 35'i kadındır. Program, Kosova Cumhuriyeti'nde resmi olarak tanınan tüm azınlık topluluklarını kapsamakta olup, yararlanıcıların önemli bir kısmı tarımı ve kırsal girişimciliği gelecekleri için bir perspektif olarak gören gençlerden oluşmaktadır.

Bu tedbir aracılığıyla agroturizm, tarım ürünlerinin işlenmesi, bal üretimi, tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği, su ürünleri yetiştiriciliği ve daha fazla katma değer yaratan diğer faaliyetler gibi yüksek kalkınma potansiyeline sahip sektörler desteklenmektedir.

Hedefimiz açıktır: Tarımsal gıda endüstrisini geliştirmek, rekabet gücünü artırmak ve ülkemizde daha fazla değer yaratmaktır.

Bu program, tarımın modernize edilmesi ve kurumların Avrupa Birliği kırsal kalkınma fonlarını yönetmeye hazırlanması yönündeki daha geniş reformumuzun bir parçasıdır.

GIZ'in ve Avrupa Birliği'nin desteğiyle, Kosova'nın Avrupa fonlarını en yüksek şeffaflık, sorumluluk ve verimlilik standartlarına göre yönetebilmesi için kurumsal kapasitelerimizi güçlendiriyoruz.

Bu vesileyle, uzun yıllardır Kosova Cumhuriyeti'nin güvenilir ortakları olan Almanya Federal Cumhuriyeti Hükümeti'ne, Alman Büyükelçiliği'ne ve GIZ'e en içten şükranlarımı sunmak isterim.

Desteğiniz sadece tarımımızın gelişmesine değil, aynı zamanda kurumların güçlenmesine ve Kosova'nın Avrupa Birliği'ne yakınlaşmasına da katkıda bulunmuştur.

Sevgili yararlanıcılar,

Bugün devlet size yatırım yapmaktadır, çünkü potansiyelinize ve özverinize inanmaktadır. Bu güvenin kaliteli yatırımlara, daha güçlü işletmelere, yeni iş imkanlarına ve başkalarına ilham verecek başarı öykülerine dönüşmesini bekliyoruz.

Çiftçiyi ve hak eden üreticiyi tarım politikalarımızın merkezine yerleştirdik. Yaklaşık beş yıllık iktidarımız dönemindeki doğrudan finansal destek 350 milyon euronun üzerindeydi ve yararlanıcı sayısı yaklaşık 150 bindir.

Tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılığı da daha küçük ölçüde içerecek şekilde, Cumhuriyetimizin kalkınması için son derece önemli bir sektördür, çünkü Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın yüzde 7,3'ünü oluşturmaktadır.

Kosova Cumhuriyeti Hükümeti üretime, inovasyona ve kırsal kalkınmaya yatırım yapmaya devam edecektir; çünkü bir devletin daha çok ürettiğinde, daha fazla katma değer yarattığında ve ekonomik kalkınma istisnasız her belediyeye ve her aileye ulaştığında daha güçlü olduğuna inanıyoruz.

Gıda güvenliği vatandaşların sağlığı için hayati önem taşımaktadır. Hastanelerde hasta analizi yapmayı mümkün olduğunca az, hatta hiç yapmamak için, bize servis edilen gıdaların analizini her geçen gün daha da fazla yapmamız gerekmektedir.

Bu nedenle standardizasyon ve sertifikasyon konusunda sizleri destekleyeceğiz. Kalite ve yasalılık, ihracatın artırılması, ithalatın ikame edilmesi ve Avrupa rekabetçiliğinin bir sonraki hamlesidir.

Çiftçilerimizin, üreticilerimizin ve girişimcilerimizin başarısı aynı zamanda Kosova Cumhuriyeti'nin başarısıdır.

Tüm katılımcıları tebrik eder, yatırımlarınızın hayata geçirilmesinde bol başarılar dilerim.

Davetiniz ve ilginiz için teşekkür ederim!